Tổ yến Việt Nam – một trong những “quốc bảo” từng là sản vật tiến vua trong các triều đại phong kiến – đang dần trở thành mặt hàng chiến lược với tiềm năng xuất khẩu vượt trội. Không chỉ sở hữu chất lượng thuộc hàng top đầu thế giới, yến sào Việt Nam còn là món ăn đại bổ, được giới thượng lưu Trung Quốc săn lùng và đánh giá cao, sẵn sàng chi trả mức giá lên đến hàng chục triệu đồng mỗi kg.
Từ hàng trăm năm trước, tổ yến đã là món ăn đặc biệt chỉ dành cho tầng lớp quý tộc, vua chúa. Dưới triều Nguyễn, đặc biệt thời vua Tự Đức, yến sào được liệt vào hàng “bát trân” – tám món quý hiếm không thể thiếu trong yến tiệc cung đình. Triều đình còn lập ra chức quan chuyên phụ trách việc khai thác tổ yến ở các đảo phía Nam như Cù Lao Chàm (Quảng Nam), Khánh Hòa…, đủ cho thấy tầm quan trọng và giá trị của món ăn này.
Ngày nay, dù đã trở nên phổ biến hơn, nhưng tổ yến Việt Nam – đặc biệt là loại khai thác tự nhiên – vẫn được xem là cực phẩm, với mùi thơm nhẹ, vị ngọt thanh và hàm lượng dinh dưỡng vượt trội. Yến sào giúp bồi bổ sức khỏe, tăng cường miễn dịch, đặc biệt phù hợp cho người cao tuổi, người mới ốm dậy, phụ nữ mang thai và trẻ em.
Theo thống kê, Trung Quốc là quốc gia tiêu thụ tổ yến lớn nhất thế giới, chiếm hơn 80% tổng sản lượng toàn cầu với khoảng 2.000 – 3.000 tấn mỗi năm. Trên các diễn đàn ẩm thực Hoa ngữ như Sohu, Xiaohongshu hay Weibo, yến sào Việt Nam thường xuyên được nhắc đến như một món đặc sản cao cấp, “đắt mà xắt ra miếng”.
Yến Việt được giới thiệu là có hương vị đậm đà, sợi yến dai mềm, mùi thơm tự nhiên đặc trưng, đặc biệt được thu hoạch từ các vùng có môi trường lý tưởng như Nha Trang, Hội An, Phú Yên… Trong đó, yến Hội An nổi tiếng đến mức người tiêu dùng Trung Quốc truyền tai nhau rằng: “Chưa ăn yến Hội An thì chưa gọi là ăn yến.”
Tuy nhiên, do sản lượng yến khai thác tự nhiên cực kỳ thấp – chỉ chiếm 2% sản lượng toàn cầu – nên giá thành của tổ yến Việt Nam cao vượt trội. Tại Trung Quốc, một gram yến Việt có thể được bán với giá từ 50 – 100 tệ (tương đương 170.000 – 340.000 VNĐ/g), tức khoảng 17 – 34 triệu đồng/kg, thậm chí có loại lên đến 30 – 40 triệu đồng/kg.
Cận cảnh thu hoạch tổ yến của một nhà yến trên địa bàn khu vực Nam Trung bộ. Ảnh: DK.
Điều nghịch lý là trong khi tổ yến Việt Nam bán ra thị trường Trung Quốc với giá cao, thì giá thu mua tại nội địa vẫn khá khiêm tốn, khiến người nuôi yến bị thiệt thòi. Theo ông Phạm Duy Khiêm – Chủ tịch Hội Yến sào Phú Yên, Phó Chủ tịch Hiệp hội Yến sào Việt Nam – một trong những nguyên nhân là do phần lớn tổ yến vẫn xuất khẩu qua đường tiểu ngạch, chưa có chuỗi liên kết và chứng nhận xuất khẩu rõ ràng.
Hiện nay, Việt Nam có hơn 30.000 nhà nuôi chim yến, chủ yếu tập trung tại các tỉnh miền Tây và Nam Trung bộ như Kiên Giang, Đồng Nai, Phú Yên, Tiền Giang…, với tổng sản lượng khoảng 150 – 200 tấn/năm. Thế nhưng, do chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kiểm dịch, vệ sinh thú y, truy xuất nguồn gốc, nên phần lớn tổ yến chỉ được tiêu thụ trong nước hoặc xuất bán qua kênh thương lái, với giá chỉ tương đương 60 – 70% giá trị thực.
Tin vui cho ngành yến sào Việt Nam là vào cuối năm 2022, Nghị định thư về kiểm dịch, kiểm tra và điều kiện vệ sinh đối với xuất khẩu sản phẩm yến sào của Việt Nam sang Trung Quốc đã được thông qua sau nhiều năm đàm phán. Đây là bước ngoặt quan trọng, mở ra cơ hội xuất khẩu chính ngạch tổ yến vào thị trường 1,4 tỷ dân.
Theo quy định, các nhà yến muốn tham gia chuỗi xuất khẩu bắt buộc phải:
Đăng ký mã định danh,
Được kiểm tra, giám sát thú y thường xuyên từ 6 – 12 tháng,
Áp dụng quy trình sơ chế, vệ sinh, đóng gói theo tiêu chuẩn quốc tế (ISO, HACCP…).
Đây là thách thức nhưng cũng là cơ hội để ngành yến Việt nâng tầm thương hiệu và tăng giá trị sản phẩm.
Một nhà yến trên địa bàn tỉnh Phú Yên có rất nhiều chim yến về trú ngụ. Ảnh: KS.
Nhiều doanh nghiệp trong nước đã chuẩn bị sẵn sàng để xuất khẩu chính ngạch. Điển hình như Khaviet Nest trực thuộc Trung Tâm Nghiên Cứu & Chế Biến Thực Phẩm, đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao, ISO, HACCP, FDA… Sản phẩm yến của công ty chứa 25% yến trên một hũ yến chưng sẵn 70ml
Thương hiệu được rất nhiều khách hàng sử dụng và giới thiệu bạn bè trong cũng như ngoài nước bởi sự uy tín cũng như chất lượng hàng đầu tại thị trường Việt Nam.
Sơ chế tổ yến để phục vụ nhu cầu của người tiêu dùng. Ảnh: KS.
Theo ông Phạm Duy Khiêm (Chủ tịch Hội Yến sào Phú Yên, Phó Chủ tịch Hiệp hội Yến sào Việt Nam), để yến Việt có thể đi xa, điều kiện tiên quyết là chất lượng. Các chủ nhà yến cần nhanh chóng:
Liên hệ với cơ quan thú y địa phương để được hướng dẫn giám sát, đăng ký mã số,
Tham gia các chuỗi liên kết có doanh nghiệp được cấp phép xuất khẩu,
Đầu tư chế biến sâu, áp dụng công nghệ để gia tăng giá trị sản phẩm.
Nếu làm tốt, không chỉ người tiêu dùng trong nước được hưởng lợi từ sản phẩm yến chất lượng cao, mà hàng chục ngàn nhà nuôi yến trên khắp cả nước cũng sẽ có cơ hội cải thiện thu nhập, đóng góp vào ngành nông nghiệp giá trị cao, bền vững.
Về Khaviet Nest
Khaviet Nest là thương hiệu yến sào cao cấp với nguồn tổ yến thu hoạch trực tiếp từ Khánh Hòa – vùng đất nổi tiếng nhất cả nước về chất lượng yến. Tổ yến được khai thác, làm sạch và chế biến tại Trung tâm Nghiên cứu & Chế biến Thực phẩm – Đại học Nha Trang, đảm bảo không chất bảo quản, không phụ gia có hại, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.
Khaviet Nest cam kết mang đến cho khách hàng sản phẩm yến tinh khiết, an toàn, giàu dinh dưỡng, phù hợp cho nhiều đối tượng: trẻ em, người lớn tuổi, người bệnh và người bận rộn cần bổ sung sức khỏe nhanh chóng.
Để có tổ yến chất lượng phải qua nhiều công đoạn sơ chế, đến sấy khô và đóng gói.
Tổ yến Việt Nam không chỉ là sản vật tiến vua trong quá khứ, mà đang dần trở thành "vàng trắng" của nền kinh tế hiện đại. Việc mở cánh cửa xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc sẽ là bước đệm để thương hiệu yến Việt vươn tầm quốc tế.
Theo ông Phạm Duy Khiêm (Chủ tịch Hội Yến sào Phú Yên, Phó Chủ tịch Hiệp hội Yến sào Việt Nam), để sớm xuất khẩu tổ yến vào thị trường Trung Quốc, Cục Chăn nuôi, Cục Thú y cần nhanh chóng tiến hành rà soát lại những tiêu chuẩn quy định mà Nghị định thư đã ký kết. Cụ thể là tiến hành giám sát thú y, nâng cao chất lượng tổ yến; cấp mã định danh cho nhà yến… Bên cạnh đó các doanh nghiệp có nhu cầu xuất khẩu tổ yến sang Trung Quốc cần sớm thực hiện việc liên kết với các nhà yến, tập hợp danh sách các nhà yến theo chuỗi để triển khai giám sát dịch bệnh, ghi chép nhật ký chăn nuôi, thu hoạch… vì theo thời gian giám sát thú y tối thiểu từ 6-12 tháng.
___
Khaviet Nest - Yến Tươi Khánh Hoà
48 Nguyễn Khang, Cầu Giấy, Hà Nội
8:30 - 23:00
Hotline/Zalo: +84 98 584 03 56
Shopee: https://shopee.vn/khaviet.nest
Google: https://g.co/kgs/4Yk2uo8
Group Zalo: https://zalo.me/g/lgnwho771
Website: https://khavietnest.com/